Łuszczyca

ŁuszczycaOceń:
(2.78/5 z 18 ocen)
Łuszczyca

Co to jest i jakie są przyczyny?

Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną chorobą o charakterystycznym wyglądzie zmian skórnych. Dotyczy około 2% populacji w Europie i Stanach Zjednoczonych, natomiast w Azji i Afryce występuje rzadziej. Pomimo licznych i szeroko zakrojonych badań przyczyna łuszczycy pozostaje ciągle nie w pełni wyjaśniona. Niewątpliwą rolę odgrywa podłoże genetyczne (m.in. polimorfizm genu HLA-Cw6) oraz podłoże immunologiczne (komórki Langerhansa oraz limfocyty T pomocnicze, zwłaszcza Th1, Th17).

Jak często występuje łuszczyca?

Częstość występowania łuszczycy w populacji określana jest na 2-4%. Niewątpliwą rolę w rozwoju łuszczycy odgrywa podłoże genetyczne. Sposób dziedziczenia łuszczycy jest nie w pełni wyjaśniony. Wyróżniamy 2 typy łuszczycy: typ I, typ II:

  • typ I łuszczycy jest związany z dziedziczeniem autosomalnym dominującym; rozpoczyna się zwykle w młodym wieku, przed 40. rokiem życia
  • typ II łuszczycy zaczyna się zazwyczaj między 50. a 70. rokiem życia.

Jak się objawia łuszczyca?

Wykwitem pierwotnym łuszczycy jest grudka barwy czerwonobrunatnej, wyraźnie odgraniczona od otoczenia, o drobnopłatowym złuszczaniu powierzchni. Wczesne zmiany mają charakter drobnych grudek, wielkości łebka szpilki do wykwitów 1-2 cm. Wysiewy tego typu występują na rozległych przestrzeniach skóry, nierzadko po przebytej anginie lub innej infekcji. Zmiany w pełni rozwinięte są większe, wielkości kilku centymetrów, i pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami. Są to blaszki łuszczycowe. Umiejscowienie zmian może być rozmaite: typowa lokalizacja to okolica kolan, łokci i owłosionej skóry głowy. Łuszczyca paznokci może współistnieć ze zmianami skórnymi lub być jedynym objawem choroby.

Łuszczyca

Fot. 1. Zmiany skórne w łuszczycy

Dla łuszczycy charakterystyczny jest objaw Koebnera - polegający na występowaniu po upływie 6-12 dni zmian łuszczycowych wzdłuż linii zadrapania naskórka.

Najczęstsze odmiany łuszczycy to:

  • łuszczyca zwyczajna
  • łuszczyca krostkowa – występuje w  dwóch postaciach – ogólnej (jedna z najcięższych postaci łuszczycy) i miejscowej (łuszczyca krostkowa dłoni i stóp)
  • łuszczyca uogólniona (erytrodermia) – obejmuje całą powierzchnię ciała, chorzy mają gorączkę
  • często dochodzi do zwiększenia ilości leukocytów, a unormowanie temperatury ciała może sprawiać problemy
  • łuszczyca stawowa – jest szczególną postacią łuszczycy, gdyż może prowadzić do trwałego inwalidztwa. U pacjentów z najbardziej powszechną postacią – łuszczycą obejmującą dystalne stawy międzypaliczkowe – często występują też zmiany łuszczycowe w obrębie paznokci.

Oprócz stawów łuszczyca nie obejmuje innych narządów wewnętrznych.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

W razie wystąpienia niepokojących zmian należy się zgłosić do dermatologa.

Jak lekarz ustala diagnozę?

Rozpoznanie łuszczycy ustala się na podstawie stwierdzenia wykwitów i ognisk charakterystycznych dla łuszczycy w typowej lokalizacji: łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy. W sytuacjach wątpliwych lekarz pobiera biopsję ze zmiany do oceny histopatologicznej.

Jakie są sposoby leczenia?

Prawdopodobnie nie ma innej choroby skóry z tyloma opcjami leczenia. U większości pacjentów z łuszczycą choroba jest ograniczona do <10% powierzchni ciała. Pacjenci ci mogą być leczeni wyłącznie miejscowo.

Cięższy przebieg choroby wymaga terapii skojarzonej (leczenie ogólne wraz z leczeniem miejscowym). Najważniejszym aspektem leczenia łuszczycy jest uwzględnienie przez lekarza uwag pacjenta oraz wrażliwość na jego potrzeby.

Leczenie miejscowe

Podstawą leczenia miejscowego jest w pierwszym etapie usunięcie łusek, a następnie zahamowanie nadmiernej proliferacji naskórka.

  • preparaty keratolityczne (kwas salicylowy, mocznik) – powodują zmniejszenie ilości łusek i poprawiają przenikanie innych preparatów
  • dziegcie – pochodne węgla kamiennego – używane są głównie w postaci maści i past cygnolina – jest bardzo skuteczna w  leczeniu łuszczycy, stosowana głównie w  tzw. leczeniu minutowym
  • glikokortykosteroidy miejscowe – mają silne właściwości przeciwzapalne, przeciwproliferacyjne i  immunomodulujące, które mogą wpływać na ich skuteczność w leczeniu łuszczycy; ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych związanych z nieprawidłowym stosowaniem tych preparatów, należy je stosować wyłącznie pod kontrolą lekarza
  • analogi witaminy D3 (kalcypotriol, takalcytol) – preparaty dające dobre efekty terapeutyczne przy mniejszych działaniach niepożądanych w porównaniu z miejscowo stosowanymi kortykosteroidami.

Leczenie ogólne

  • fototerapia i fotochemioterapia – fototerapia polega na ekspozycji ciała na światło ultrafoletowe wytwarzane przez specjalne lampy (wykorzystywane promieniowanie wąskopasmowe UVB 311nm). Leczenie takie musi przebiegać pod nadzorem przeszkolonego personelu. Fotochemioterapia (PUVA) to połączenie leku światłouwrażliwiającego z promieniami UVA. Ta metoda zarezerwowana jest dla pacjentów z  łuszczycą oporną na leczenie miejscowe lub u pacjentów, u których zmiany choro- bowe obejmują ponad 10% powierzchni ciała. Tak jak każda metoda, również ta jest przeciwskazana u niektórych chorych.
  • metotreksat – jest to najczęściej stosowany w  łuszczycy lek cytostatyczny. Przed jego włączeniem należy wykonać: podstawowe badania laboratoryjne, morfologię krwi z  rozmazem, badanie czynności nerek oraz wątroby, RTG klatki piersiowej oraz ogólne badanie lekarskie. Lek ten należy przyjmować wyłącznie pod kontrolą lekarza.
  • cyklosporyna – silnie działający lek immunosupresyjny. Ze względu na toksyczność lek ten jest wskazany głównie w przypadkach łuszczycy szczególnie rozległej i opornej na inne metody leczenia.
  • retinoidy – w  łuszczycy krostkowej jest to lek z wyboru. Retinoidy mają działanie teratogenne i z tego względu nie mogą być stosowane u kobiet w wieku reprodukcyjnym bez proflaktyki antykoncepcyjnej, nawet do 2 lat po zakończeniu leczenia. Wysuszenie ust, nosa, oczu, włosów i błon śluzowych jest niemożliwe do uniknięcia.
  • leki biologiczne (adalimumab, etanercept, infiksymab, ustekinumab) – stanowią one nową klasę preparatów działających na określone cytokiny biorące udział w  immunopatogenezie łuszczycy.
    Podawane są w iniekcjach (podskórnie lub dożylnie). Są to leki zarezerwowane dla chorych z ciężką postacią łuszczycy, opornej na inne metody leczenia. Podstawowym celem tej terapii jest długotrwała remisja i poprawa jakości życia pacjentów.
    Nadal brakuje danych dotyczących odległego bezpieczeństwa tego leczenia.

Dermokosmetyki

U chorych z  łuszczycą ważną rolę odgrywa również prawidłowa pielęgnacja ciała za pomocą dermokosmetyków (preparaty bez recepty dostępne wyłącznie w aptekach).

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Łuszczyca jest chorobą przewlekłą z okresami remisji i zaostrzeniem zmian skórnych.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?

W okresie ustąpienia (remisji) zmian chorobowych w łusczczycy należy unikać czynników, mogących przyczynić się do zaostrzenia zmian (eliminacja ognisk zapalnych w organizmie- np. wyleczenie próchnicy, unikanie przeziębień, zakaz palenia tytoniu, unikanie niektórych leków - np. glikokortykosteroidów podawanych doustnie). Ponadto należy unikać suchości skóry, stosując odpowiednie emolienty.


Zapamiętaj

1) Łuszczyca jest przewlekłą, nawracającą chorobą, na którą choruje około 2% populacji. W  jej rozwoju odgrywają rolę czynniki genetyczne i immunologiczne.
2) Łuszczyca nie jest zakaźna.
3) Do istotnych środowiskowych czynników wyzwalających łuszczycę należą m.in.: infekcje, niektóre leki, stres, palenie tytoniu, alkohol.
4) Łuszczycę rozpoznaje się przede wszystkim na podstawie objawów klinicznych (nie istnieją badania krwi specyfczne dla tej choroby).
5) Większość pacjentów z  łuszczycą o nasileniu łagodnym do średniego można leczyć jedynie preparatami o działaniu miejscowym.
6) Łuszczyca u  części pacjentów wymaga leczenia ogólnego.

Data utworzenia: 19.09.2012
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies