Hipermelanozy

dr n. med. Jolanta Maciejewska
specjalista dermatologii i wenerologii
Hipermelanozy
Fot. pixabay.com

Co to jest hipermelanoza?

Hipermelanozy to grupa zmian skórnych, w których, występują plamy z nadmiaru barwnika. Wyróżnia się:

  • Hipermelanozy naskórkowe, w których plamy są koloru brązowego. Mogą być one wynikiem: obecności w warstwie podstawnej naskórka zwiększonej liczby melanocytów, zwiększonej aktywności melanocytów, zwiększonej liczby lub rozmiaru melanosomów lub zwiększonej ilości melaniny w naskórkowych keratynocytach.
  • Hipermelanozy skórne, które są przebarwieniami w kolorze niebieskim, niebieskoszarym lub szarym. Powstają one w wyniku obecności melaniny w skórze właściwej w ektopowych skórnych melanocytach lub spichrzania barwnika w skórnych makrofagach.

Jak często występuje hipermelanoza?

W zależności od rodzaju zmian hipermelanozy mogą występować często (np. ostuda) lub rzadko (np. Erythema dyschromicum perstans).

Jakie są objawy hipermelanozy?

Hipermelanozy naskórkowe

  • Piegi są małymi plamami (1–2 mm średnicy), które występują na skórze eksponowanej na słońce. Liczne piegi w obrębie dołów pachowych określa się mianem objawu Crowe’a; są one typowe dla choroby Recklinghausena.
  • Plamy soczewicowate są wynikiem zwiększonej liczby melanocytów w warstwie podstawnej naskórka. Plamy soczewicowate słoneczne występują w miejscach eksponowanych na UV u osób w wieku średnim. Plamy soczewicowate mogą towarzyszyć różnym zespołom, takim jak: zespół Peutza i Jeghersa, LEOPARD, zespół Taya, zespół Soto. Mnogie plamy soczewicowate występują także w zespołach: NAME i LAMB
  • Plamy koloru kawy z mlekiem (cafe-au-lait) występują u 2–10% populacji ludzi zdrowych. Mają okrągły lub owalny kształt, są wyraźne odgraniczone od skóry otaczającej, a ich wielkość wynosi od 1 do 20 cm. Zmiany te są brązowe o różnym wysyceniu barwy.
  • Ostuda (patrz oddzielny rozdział)
  • Hiperpigmentacja pozapalna może być konsekwencją szeregu dermatoz, takich jak łuszczyca, pęcherzyca, liszaj płaski, zmiany polekowe

Hipermelanozy skórne

  • Znamiona barwnikowe to częste zmiany skórne (patrz oddzielny rozdział).
  • Erythema dyschromicum perstans jest dermatozą, w której występują szarobrunatne plamy. Początkowo mają one rumieniową granicę, która później zanika. Zmiany występują symetrycznie, głównie na twarzy, szyi, tułowiu i kończynach górnych. Nie stwierdza się wykwitów na dłoniach i podeszwach, jak również błonach śluzowych.
  • Tatuaż jest wywołaną celowo w sposób sztuczny plamą złogową. W tym przypadku dochodzi do miejscowego odkładania się w skórze złogów egzogennego barwnika, wstrzykniętego do skóry w celach ozdobnych lub kosmetycznych

Uogólniona hiperpigmentacja

Uogólnioną hiperpigmentację mogą tworzyć plamy złogowe pochodzenia zewnątrzustrojowego, które są następstwem podawania niektórych leków, przede wszystkim metali ciężkich, pochodnych fenotiazyny (niektóre leki przeciwpsychotyczne) i leków przeciwmalarycznych.

  • Argyria to hiperpigmentacja wywołana odkładaniem się w skórze związków srebra. Skóra ma odcień szaroniebieski, a pacjent podaje w wywiadzie przyjmowanie związków srebra lub miejscowe stosowanie azotanu srebra.
  • Karotenemia to żółta hiperpigmentacja związana z nadmierną egzogenną podażą beta-karotenu lub ze spożywaniem pokarmów bogatych w karoten, niekiedy przy jednoczesnym występowaniu chorób układowych, takich jak niedoczynność tarczycy czy przysadki, cukrzyca, choroby wątroby, anoreksja.
  • Choroba Wilsona (zwyrodnienie wątrobowo-soczewkowe) to choroba wrodzona, dziedziczona w sposób autosomalny recesywny, w której występuje defekt metabolizmu miedzi. U pacjentów z chorobą Wilsona występuje małe stężenie ceruloplazminy, białka transportującego miedź. Miedź odkłada się w różnych narządach wewnętrznych, w tym w skórze.
  • Hemochromatoza to choroba dziedziczona autosomalnie recesywnie. Jej istotą jest zaburzenie metabolizmu żelaza (nadmierne wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego) i gromadzenie się złogów żelaza w tkankach.
  • Choroba Addisona (pierwotna niewydolność kory nadnerczy) wywołana jest uszkodzeniem kory nadnerczy, które prowadzi do upośledzenia czynności hormonalnej. W chorobie tej skóra jest szarobrązowa. Typowa dla choroby Addisona jest hiperpigmentacja o szczególnym nasileniu w okolicach eksponowanych na słońce, a także na łokciach, kolanach, w obrębie linii papilarnych dłoni, w okolicy odbytu i sromu. Pojawiają się również przebarwienia brodawek sutkowych i ich okolicy.

Co robić w przypadku pojawienia się zmian wskazujących na hipermelanozę?

W przypadku pojawienia się zmian wskazujących na hipermelanozę należy zgłosić się do lekarza POZ lub dermatologa.

W jaki sposób lekarz rozpoznaje hipermelanozę?

Większość hipermelanoz lekarz rozpoznaje na podstawie typowego obrazu klinicznego i szczegółowo przeprowadzonego wywiadu. W niektórych przypadkach należy wykonać badania dodatkowe.

Jakie są metody leczenia hipermelanozy?

Niektóre hipermelanozy nie wymagają leczenia. W niektórych rodzajach dermatolog zleca specjalistyczne leczenie, a niekiedy także konieczna jest szersza diagnostyka w celu wykrycia ewentualnych chorób będących przyczyną hipermelanozy. Zmian nie wolno usuwać ani poddawać jakiemukolwiek leczeniu na własną rękę. Diagnostyka i leczenie hipermelanoz i zmian sugerujących ich występowanie musi się odbywać pod kontrolą i na zlecenie lekarza, najlepiej dermatologa.

Data utworzenia: 12.09.2017
HipermelanozyOceń:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Lekarze odpowiadają na pytania